Je energierekening controleren: zo lees je je jaarafrekening

Eén keer per jaar krijg je de afrekening van je energieleverancier, vaak een document vol bedragen en afkortingen. Toch loont het om ernaar te kijken: je ziet of je meterstanden kloppen, of je het juiste tarief betaalt en of je teruglevering goed is verwerkt. Zo loop je de rekening stap voor stap na.

Waaruit bestaat je jaarafrekening?

Je betaalt elke maand een voorschot. Op de jaarafrekening wordt dat vergeleken met wat je werkelijk hebt verbruikt: je krijgt geld terug of je moet bijbetalen (Milieu Centraal). De bedragen zijn grofweg te verdelen in deze onderdelen:

Bronnen tarieven: Keuze.nl en Milieu Centraal. De vermindering is een vast bedrag per aansluiting en gaat af van je totale energiebelasting.

Een rekenvoorbeeld van de energiebelasting

Een gemiddeld huishouden met 2.550 kWh stroom en 1.169 m³ gas betaalt in 2026 ongeveer €503 energiebelasting per jaar, nadat de vermindering is afgetrokken (Keuze.nl). Reken zelf na: 2.550 kWh × €0,1108 is ongeveer €283, 1.169 m³ × €0,7268 is ongeveer €850, samen €1.133. Trek daar €628,96 vermindering van af, en je komt uit op ongeveer €503. Klopt jouw rekening hier ver naast, dan is dat een reden om te vragen.

Stap 1: controleer je meterstanden

Dit is de belangrijkste controle. Kijk of de standen op de eindafrekening dezelfde zijn als de standen die jij hebt doorgegeven, en of de standen geschat zijn (ACM ConsuWijzer). Geeft je leverancier geen stand door, dan schat die je verbruik op basis van je gemiddelde verbruik van de afgelopen jaren. Dat kan je te veel of te weinig laten betalen.

De ACM raadt aan om een foto van je meterstanden te maken, zodat je bewijs hebt, en om dat ook te doen op 1 januari en op de dag dat een tarief verandert.

Veelvoorkomende fouten

• Geschatte meterstanden die niet overeenkomen met je werkelijke verbruik.
• Verkeerd tarief, bijvoorbeeld na een tariefwijziging of een verhuizing.
• Teruglevering of saldering verkeerd verwerkt: gemiste teruglevering, of tussentijdse meterstanden die verkeerd zijn meegenomen.

Wat weten we over hoe vaak dit misgaat?

Er is geen recent en onafhankelijk onderzoek dat een betrouwbaar foutenpercentage geeft. Wat er wel is, is oud of komt van een commerciële partij. De vergelijkingssite Gaslicht.com onderzocht in 2016 133 jaarafrekeningen van zonnepaneelbezitters en vond bij ongeveer 1 op de 6 een fout. De schade liep uiteen van enkele tientjes tot ruim vijfhonderd euro. Let op: dat is een klein, oud onderzoek van een commerciële partij, over alleen zonnepaneelbezitters (Gaslicht.com).

Dat fouten echt voorkomen, bleek ook uit onderzoek van de ACM: in 2020 ontdekte de toezichthouder dat acht leveranciers rekenfouten maakten als er tussentijds een meterstand was opgenomen. Ongeveer 20.000 consumenten met zonnepanelen kregen gemiddeld €60 terug (ACM ConsuWijzer).

Wat doe je als er iets niet klopt?

1. Stuur een klacht naar je leverancier, schriftelijk en met foto's als bewijs. ConsuWijzer heeft voorbeeldbrieven. Over meterstanden heeft je leverancier 8 weken om te beslissen en hoef je het betwiste bedrag in die tijd niet te betalen (ACM ConsuWijzer).
2. Komt het niet goed? Krijg je binnen vier weken geen antwoord of kom je er samen niet uit, dan kun je een klacht indienen bij de Geschillencommissie Energie. De meeste leveranciers zijn daarbij aangesloten, en de uitspraak is bindend. Er zijn kosten aan verbonden; kijk op de site van de commissie voor het actuele bedrag (Rijksoverheid).
3. Hulp nodig? ACM ConsuWijzer, het consumentenloket van de ACM, kan je helpen op weg.

Een afrekening is altijd een terugblik. Wij laten je liever vooraf zien wanneer energie goedkoop is, en sturen je een bericht op het moment dat het loont. Zo verbruik je op de juiste momenten, en weet je bij de volgende jaarafrekening beter wat je kunt verwachten.