Overstappen of opzeggen: zo wissel je van energiecontract zonder verrassingen

Overstappen kan honderden euro's per jaar schelen, maar een opzegvergoeding of een foute meterstand kan dat voordeel snel kleiner maken. Hieronder lees je wat de regels zijn en waar je op moet letten, stap voor stap.

Meer achtergrond lees je in ons artikel over wat terugleverkosten zijn.

Eerst kijken: wat voor contract heb je?

Of overstappen je geld kost, hangt vooral af van je soort contract. Bij een vast contract staat het tarief voor een afgesproken periode vast, bijvoorbeeld een jaar. Bij een variabel of dynamisch contract kan het tarief tussentijds veranderen. Volgens de Energiemonitor van de ACM (december 2025) had ongeveer 40 procent van de huishoudens een variabel contract. Keuze.nl rekende op 1 oktober 2026 uit dat overstappen van variabel naar vast bij standaard verbruik zo'n € 492 per jaar kan schelen, gebaseerd op de tien goedkoopste vaste contracten tegenover alle variabele contracten. Bedragen verschillen per huishouden en veranderen maandelijks. Reken het dus voor jezelf na.

Je vindt de looptijd en de opzegvoorwaarden in je contract of in de bevestigingsmail van je leverancier. Daar staat ook of er een opzegvergoeding geldt.

Opzegtermijn en opzegvergoeding

De opzegtermijn staat in je contract en is volgens de ACM (ConsuWijzer) maximaal een maand. Die termijn begint op de dag nadat je opzegt. In de praktijk regelt je nieuwe leverancier de opzegging voor je.

Een opzegvergoeding betaal je alleen als aan drie dingen is voldaan: je hebt een contract voor een vaste periode, die periode is nog niet voorbij en dit staat zo in je contract. Er zijn twee regimes:

Bij nieuwe contracten kan de vergoeding dus hoger uitvallen als de prijzen sinds je afsluiten zijn gedaald. Een voorbeeld, eigen berekening met verzonnen getallen: betaal je 5 cent per kWh meer dan het huidige vergelijkbare tarief en verbruik je nog 1.500 kWh tot het einde van je contract, dan is dat 1.500 × 0,05 = € 75 voor stroom. Voor gas rekent de leverancier op dezelfde manier.

Je betaalt geen opzegvergoeding (ACM en Consumentenbond) als:

• je contract variabel of dynamisch is;
• de looptijd van je contract al voorbij is;
• de leverancier het contract zelf opzegt;
• je gebruikmaakt van de 14 dagen bedenktijd na het afsluiten;
• de opzegvoorwaarden niet goed in je contract staan.

Twee dingen die mensen vaak niet weten. Ten eerste: ook als je verhuist, kan de opzegvergoeding gewoon gelden, zegt de ACM. Ten tweede: heb je tijdens je contract zonnepanelen gekregen, vraag je leverancier dan je verwachte verbruik aan te passen. Volgens de Consumentenbond daalt de opzegvergoeding daarmee.

Zo gaat het overstappen in de praktijk

1. Vraag de opzegvergoeding vooraf op als je een vast contract hebt. Heeft je leverancier die berekend, dan blijft die berekening volgens de ACM twee maanden geldig. Vraag daarna een nieuwe aan.
2. Vergelijk aanbieders op de totale kosten per jaar, op de voorwaarden en op wat er gebeurt met teruglevering als je zonnepanelen hebt.
3. Sluit het nieuwe contract af. Je nieuwe leverancier zegt je oude contract op en laat weten wanneer het nieuwe ingaat.
4. Geef de meterstanden goed door. De Consumentenbond wijst erop dat je eindafrekening hierop is gebaseerd. Maak dus een foto van je meter op de dag van overstappen.
5. Wacht op de eindafrekening. Die krijg je volgens de ACM binnen zes weken na de overstap. Staat er een opzegvergoeding op, controleer dan of die klopt met wat je vooraf te horen kreeg.

Je hebt na het afsluiten 14 dagen bedenktijd. Blijkt de opzegvergoeding hoger dan verwacht, dan kun je binnen die termijn de overstap nog annuleren, zo schrijft de ACM in haar uitleg over de regels van 2023.

Waar je nog op moet letten

Welkomstbonus

Zeg je binnen zes maanden op, dan moet je een welkomstbonus in geld mogelijk terugbetalen. Cadeaus die geen geld zijn, hoef je volgens de ACM nooit terug te geven. Na zes maanden hoef je niets meer terug te betalen.

Telefonische aanbiedingen

De ACM waarschuwt voor misleidende werving, bijvoorbeeld bij telefonische aanbiedingen waarin beweerd wordt dat jouw leverancier failliet gaat. Haal nooit direct iets in huis. Vergelijk eerst, en neem de tijd voor een besluit.

Je voorschot

Bij een nieuw contract stelt de leverancier een maandelijks voorschot in, op basis van je verbruik van vorige jaren en de prijzen. Controleer of dat bedrag bij je past. Een te laag voorschot betekent volgens de ACM een flinke bijbetaling bij de jaarafrekening. Je kunt het voorschot meestal zelf aanpassen in de app of op de website.

EnergieSignaal is onafhankelijk en geen energieleverancier. Wij sturen je een WhatsApp-bericht als stroom goedkoop is, zodat je weet wanneer je het beste je apparaten laat draaien. Over je contract kun je ons een vraag stellen in de chat, dan zoeken we mee naar de feiten.

Lees ook

ContractenVast, variabel of dynamisch contract: welke past bij jou?

EnergierekeningJe energierekening controleren: zo lees je je jaarafrekening