Waarom gas in de winter duurder is (en wat jij eraan kunt doen)
Gas is in de winter duurder dan in de zomer en jij gebruikt er ook veel meer van. Hieronder lees je hoe dat komt, wat de gasopslag ermee te maken heeft en wat je zelf kunt doen om je rekening in de hand te houden.
In het kort
- In de winter gaat ongeveer 75 procent van je gas naar verwarming (Keuze.nl). In januari gebruik je het meest: 18,4 procent van je jaarverbruik.
- Gas is traditioneel in de winter duurder omdat de vraag dan stijgt. De gasopslag werkt als buffer.
- Op 25 augustus 2026 was de Nederlandse opslag voor 45,3 procent gevuld, tegen 64,9 procent een jaar eerder (Keuze.nl).
- Je voorschot, je thermostaat en je cv-instelling kun je zelf beïnvloeden.
Waarom gas in de winter meer kost
Er zijn twee redenen, en ze versterken elkaar. De eerste is jouw eigen verbruik. Keuze.nl schrijft dat in de winter ongeveer 75 procent van je gas naar verwarming gaat. Dat verklaart waarom de gasmeter in de winter zo hard draait. De tweede reden is de markt. Als iedereen in Europa tegelijk de verwarming aanzet, stijgt de vraag, en dan stijgt normaal gesproken ook de prijs. Keuze.nl legt uit dat gas daardoor traditioneel in de winter duurder is dan in de zomer.
Daarom bestaat gasopslag. Marktpartijen kopen gas in de zomer, slaan het op in gasopslagen zoals Bergermeer en Norg, en gebruiken het in de winter. Die voorraad werkt als buffer. Hoe voller de opslag voor de winter, hoe minder prijsschokken er hoeven te komen als het koud wordt.
Dit jaar is die buffer een punt van zorg. Keuze.nl meldde op 26 augustus 2026 dat de Nederlandse gasopslagen voor 45,3 procent gevuld waren, tegen 64,9 procent een jaar eerder. Volgens Gasunie, aldus Keuze.nl, haalt Nederland het eigen vuldoel van 115 terawattuur op 1 november niet meer. Hoe vol de opslag nu precies is, zie je dagelijks op de website van Gas Infrastructure Europe (AGSI). Wat dit voor de prijs betekent, kan niemand zeker voorspellen. Wel is het goed om te weten dat een lage voorraad de markt gevoeliger maakt voor een koude winter.
Hoeveel gas gebruik je per maand?
Het gemiddelde Nederlandse huishouden gebruikt volgens Milieu Centraal ongeveer 1.040 kubieke meter (m³) gas per jaar. Dat getal is gecorrigeerd voor het weer en gebaseerd op CBS-gegevens. Keuze.nl laat zien hoe ongelijk dat over het jaar valt. Januari is de piekmaand met 18,4 procent van het jaarverbruik. Van de wintermaanden december tot en met maart is maart de laagste, met 13,2 procent. In de zomer gebruik je gas vooral nog voor koken en warm water.
| Maand | Aandeel van je jaarverbruik (Keuze.nl) | Eigen berekening bij 1.040 m³ per jaar |
|---|---|---|
| Januari | 18,4 procent | ca. 191 m³ |
| Maart | 13,2 procent | ca. 137 m³ |
De rekensom in de laatste kolom is van ons: 18,4 procent van 1.040 m³ is ongeveer 191 m³. Keuze.nl komt met een eigen gemiddelde van 193 m³ per wintermaand voor alle woningtypen samen. Dat past goed bij elkaar. Je eigen cijfer hangt sterk af van je woning, isolatie en gezinsgrootte.
Voorschot en verbruik: waarom je soms geld terugkrijgt, soms moet bijbetalen
Je betaalt elke maand een voorschot, ook wel termijnbedrag. Volgens de ACM schat je leverancier je jaarkosten op basis van je verbruik in eerdere jaren en de huidige prijzen, deelt dat bedrag door twaalf en incasseert dat elke maand. In de zomer betaal je dus meer dan je verbruikt, in de winter minder. Bij de jaarafrekening wordt alles verrekend.
Twee dingen om op te letten:
- Is je voorschot te laag? Dan moet je bij de jaarafrekening bijbetalen, schrijft de ACM, en dat kan flink zijn. Stijgen de prijzen of is je verbruik hoger dan vorig jaar, dan is dat extra waarschijnlijk.
- Je kunt het zelf aanpassen. Meestal kan dat in de app of op de website van je leverancier. Doe dat liever in het najaar dan na de winter.
Heb je een variabel contract, dan volgt je tarief de markt. Bij een vast contract staat het vast voor de looptijd. Wat bij je past, lees je in vast, variabel of dynamisch.
Dit kun je zelf doen om minder gas te gebruiken
De cijfers hieronder komen van Milieu Centraal. Ze gaan uit van een matig geïsoleerde hoekwoning uit de jaren zeventig en een gasprijs van € 1,37 per m³. Jouw besparing hangt dus af van je eigen huis.
| Maatregel | Besparing per jaar (Milieu Centraal) |
|---|---|
| Thuis de thermostaat niet hoger dan 19 graden | ca. € 170 |
| ’s Nachts de thermostaat op 15 graden | ca. € 60 |
| Verwarming uit in ruimtes waar je niet bent | ca. € 80 |
| Overdag op 15 graden als je weg bent (4 dagen per week) | ca. € 120 |
Keuze.nl rekent zelf dat elke graad lager je jaarlijkse stookkosten met ongeveer 7 procent verlaagt.
De cv-ketel en de radiatoren
- Zet de aanvoertemperatuur lager. In een redelijk tot goed geïsoleerd huis is 50 of 60 graden volgens Milieu Centraal vaak genoeg. Laat je installateur het zo nodig instellen.
- Warm tapwater: van 80 naar 60 graden mag, maar ga nooit lager dan 60 graden. Anders loop je risico op legionella (Milieu Centraal).
- Waterzijdig inregelen. Worden sommige radiatoren veel warmer dan andere, dan kan dit lonen. Volgens de Consumentenbond kan het energiegebruik 10 tot 15 procent dalen. Een installateur doet dit voor ongeveer € 300 voor een gemiddeld huis.
- Onderhoud: controleer de waterdruk van je ketel enkele keren per jaar en vul bij als de druk te laag is (Milieu Centraal).
Wat kun je nu doen?
- Controleer je voorschot in de app van je leverancier en pas het aan als het niet bij je verbruik past.
- Zet de thermostaat op 19 graden of lager als je thuis bent, en lager ’s nachts.
- Zet de verwarming uit in ruimtes die je niet gebruikt.
- Kijk naar de cv-temperatuur. Probeer 50 of 60 graden, vooral in een goed geïsoleerd huis.
- Zijn je radiatoren ongelijk warm? Vraag een installateur naar waterzijdig inregelen.
- Weet wat voor contract je hebt en wanneer het afloopt.
Bij EnergieSignaal houden we de energieprijzen voor je in de gaten. Wij sturen je een WhatsApp-bericht als stroom goedkoop is, en je kunt in de chat een vraag stellen over je verbruik of je rekening. Welk contract of welke maatregel bij je past, blijft jouw keuze.
Bronnen
- Keuze.nl (Consumentenbond): Gemiddeld gasverbruik in de winter (24 oktober 2023, bijgewerkt 6 februari 2025)
- Keuze.nl (Consumentenbond): Nederland haalt vuldoel gasvoorraad niet (26 augustus 2026)
- Gas Infrastructure Europe (AGSI): actuele vulgraad van gasopslagen
- Milieu Centraal: Gemiddeld energieverbruik in Nederland
- Milieu Centraal: Bespaartips verwarming
- Milieu Centraal: Cv-ketel onderhoud en instelling
- Consumentenbond: Besparen door waterzijdig inregelen
- ACM ConsuWijzer: Het termijnbedrag bij mijn energiecontract
