Je voorschotbedrag goed instellen: te hoog of te laag?

Elke maand betaal je een vast bedrag aan je energieleverancier. Is dat bedrag te hoog of te laag? Hieronder lees je hoe je voorschot wordt bepaald, welke regels er gelden, hoe je het zelf aanpast en wat er gebeurt bij terugbetaling of naheffing.
In het kort
- Je voorschot is een schatting op basis van je verbruik en de prijzen. Pas bij de jaarafrekening weet je of je te veel of te weinig betaalde.
- Je kunt het bedrag vaak zelf aanpassen. De ACM waarschuwt wel: bij een te laag voorschot moet je bij de jaarafrekening flink bijbetalen.
- Te hoog betaald krijg je terug op je rekening. Te laag betaald betekent een naheffing. Kun je die niet betalen, neem dan direct contact op met je leverancier.
Hoe wordt je voorschot bepaald?
Je leverancier schat hoeveel energie je het komende jaar kost. Volgens ConsuWijzer (ACM) gebeurt dat op basis van de prijs en je verbruik in eerdere jaren. Dat bedrag delen ze door twaalf, en dat is je maandelijks voorschot, ook wel termijnbedrag. Pas bij de jaarafrekening zie je of je te veel of te weinig betaald hebt.
Er zijn uitzonderingen. Verhuis je, dan baseert de leverancier zich vaak op het verbruik van de vorige bewoner, en dat kan sterk afwijken van het jouwe (Gaslicht.com). Heb je zonnepanelen, dan houdt de leverancier daar volgens Gaslicht.com het eerste jaar vaak geen rekening mee. Bij sommige dynamische contracten betaal je geen vast voorschot maar elke maand wat je echt gebruikte. Dan krijg je geen naheffing (Keuze.nl, 2024).
Welke regels gelden er?
Leveranciers mogen in hun voorwaarden opnemen dat zij het voorschot bepalen. De ACM vond dat in een onderzoek uit 2023 naar Vandebron niet onredelijk. Een kant-en-klare regel dat een voorschot een bepaald percentage van je verwachte kosten moet zijn, hebben we niet kunnen vinden. Wat we wel kunnen staven:
- Een leverancier mag het voorschot verhogen als daar een goede reden voor is, bijvoorbeeld hogere marktprijzen bij een variabel contract of een hoger verbruik. Anders dan bij tarieven hoeft dat niet 30 dagen vooraf te worden aangekondigd (ConsuWijzer).
- De jaarafrekening of eindafrekening moet binnen zes weken na het einde van het contractjaar of na je overstap bij je zijn (ACM, Keuze.nl).
- Ben je het er niet mee eens? Meld dat eerst bij je leverancier. Een officiële klacht moet binnen acht weken beantwoord worden (ConsuWijzer).
Zelf je voorschot aanpassen
Je kunt het bedrag vaak zelf wijzigen via de app of website van je leverancier. Lukt dat niet, dan kun je mailen of schrijven welk bedrag je wilt betalen en waarom. ConsuWijzer heeft voorbeeldbrieven. Wees wel voorzichtig met een lager voorschot, want de ACM waarschuwt dat je bij een te laag voorschot bij de jaarafrekening flink moet bijbetalen. Het doel is dat je kosten gelijkmatig over het jaar verdeeld worden en je niet aan het einde met een grote rekening zit.
Een goede aanpak:
- Kijk op je laatste jaarafrekening naar je werkelijke verbruik en kosten.
- Vergelijk dat met je voorschot maal twaalf.
- Houd rekening met veranderingen: een nieuwe warmtepomp of elektrische auto, een prijswijziging, of dat je meer thuis werkt.
- Pas het voorschot aan als het structureel afwijkt, en laat een kleine marge staan.
Meterstanden doorgeven
Hoe beter je leverancier je echte stand kent, hoe beter de afrekening aansluit bij de werkelijkheid. Noteer daarom je meterstanden en geef ze door als je leverancier erom vraagt. Controleer op je jaarafrekening ook of de standen kloppen met wat jij hebt opgeschreven (Keuze.nl). Een foute stand kan tot een verkeerde afrekening leiden.
Verhuisd of overgestapt?
Na een verhuizing is je voorschot gebaseerd op de vorige bewoner. Kijk dan na een paar maanden of het past bij jouw situatie, en pas het zo nodig aan. Ben je overgestapt naar een andere leverancier? Dan kan je oude leverancier nog kort een voorschot afschrijven omdat de administratie tijd kost. Je krijgt binnen zes weken een eindafrekening waarin alles wordt verrekend (ConsuWijzer).
Je leverancier verhoogt het voorschot
Vind je de verhoging niet terecht? Vraag je leverancier om uitleg en laat zien wat je werkelijke verbruik is. ConsuWijzer biedt daarvoor een voorbeeldbrief. Blijf in de tussentijd wel betalen, om geen achterstand op te lopen, en bewaar je meterstanden en de brief van je leverancier als bewijs.
Een voorbeeld (fictief)
Stel dat je werkelijke energiekosten in een jaar 2.400 euro zijn. Ter vergelijking: Keuze.nl noemt voor 2024 een gemiddelde van 2.363 euro per huishouden. Dit is een rekenvoorbeeld van onszelf, geen echte klant:
| Voorschot per maand | Betaald per jaar | Werkelijke kosten | Uitkomst jaarafrekening |
|---|---|---|---|
| € 150 | € 1.800 | € 2.400 | Bijbetalen: € 600 |
| € 200 | € 2.400 | € 2.400 | Precies goed: € 0 |
| € 220 | € 2.640 | € 2.400 | Terugkrijgen: € 240 |
Een te hoog voorschot voelt veilig, maar je leent dan renteloos geld aan je leverancier. Een te laag voorschot is een uitgestelde rekening. Zo voorkom je het meeste gedoe: mik op een bedrag dat net iets boven je verwachte kosten ligt.
Wat bij terugbetaling of naheffing?
Heb je te veel betaald, dan betaalt de leverancier het terug op je rekening (ConsuWijzer). Heb je te weinig betaald, dan volgt een naheffing. Kun je die niet in één keer betalen? Neem direct contact op met je leverancier om een regeling te treffen. Keuze.nl noemt ook het Noodfonds Energie en hulp van je gemeente bij een laag inkomen.
Wat kun je nu doen?
- Pak je laatste jaarafrekening en vergelijk je werkelijke kosten met je voorschot maal twaalf.
- Pas je voorschot aan in de app of op de website van je leverancier als het structureel afwijkt.
- Noteer je meterstanden en geef ze door als je leverancier erom vraagt.
- Houd rekening met veranderingen zoals een warmtepomp, een elektrische auto of andere prijzen.
- Zie je een naheffing aankomen? Neem op tijd contact op over een betalingsregeling.
Bij EnergieSignaal houden we de stroomprijs voor je in de gaten. Je kunt je vraag over je rekening of je verbruik in de chat stellen, en we sturen je een WhatsApp-bericht als stroom goedkoop is. Welk voorschot je kiest, blijft aan jou en je leverancier.
Bronnen
- ConsuWijzer (ACM): Het termijnbedrag bij mijn energiecontract
- ConsuWijzer: Voorbeeldbrief, energieleverancier verhoogt het termijnbedrag
- ACM: besluit over tarieven en voorschotten (Vandebron), 2023
- ACM: eind- en jaarafrekening binnen zes weken, 31 juli 2023
- Keuze.nl (Consumentenbond): Energie jaarrekening, zo lees je hem
- Keuze.nl: Vast of variabel termijnbedrag bij dynamische energie, 29 september 2024
- Gaslicht.com: Hoe wordt het voorschot berekend?

